De Gulden Knekelgalerij



Afmeting:

Thema: assemblages geïnspireerd door de catacombenheiligen. 

Datum: 2017 - 2021


In 2016 ontdekte ik het boek: Heavenly Bodies, Cult Treasures & Spectacular Saints from the Catacombs. Geschreven en gefotografeerd door Paul Koudounaris en raakte gefascineerd door dit fenomeen.

Een jaar later zocht ik in drie weken tijd vanuit Breitenthal, Zuid Duitsland om de zogeheten "Heilige Leiber' zelf te ontdekken en te fotograferen. Het was een geweldig spannende speurtocht: sommigen waren in een donker hoekje weggemoffeld of bedekt met een doek. En bij menig VVV kantoor in de oorden zelf waren medewerkers niet op de hoogte en behoorlijk gechoqueerd nadat ik hen het boek had laten zien.
Daarna had ik genoeg inspiratie om met mijn verzameling schedels en skeletjes aan de slag te gaan en dit resulteerde in een serie assemblages, gevat in barokke kastjes: De Gulden Galerij.

 

 


Wat zijn deze zogenaamde catacombenheiligen?
In 1578 werd door toeval een ondergrondse begraafplaats ontdekt in Rome, waar de skeletten van duizenden mensen uit de 1e tot 3e eeuw na christus werden gevonden. Door deze leeftijd werden ze al snel beschouwd als vermoorde katholieke martelaren. Ze werden naar de Duitstalige landen vervoerd om de heilige relieken te vervangen welke aldaar door de protestanten waren geplunderd en vernietigd
Veelal door nonnen werden de skeletten op kunstzinnige wijze versierd met goud en juwelen, afkomstig van aflaten, en later in barokke stijl aangekleed en vervolgens tentoon gesteld in vitrines als reminder wat de gelovigen aan spirituele rijkdom te wachten zou staan na de dood.

 

 

Ruim drie eeuwen lang fungeerden deze Heilige Leiber als wonderdoeners en beschermheiligen van hun parochies totdat de twijfel over de echtheid toe sloeg tegen het einde van de 19e eeuw. Vanaf die tijd vormden ze langzaam aan een bron van schaamte voor de katholieke kerk en de meeste werden vernietigd of verborgen.

Foto: St. Severinus ©EllenEvaBrouwers 2017


Het uitgebreide verslag met veel foto's vind je onder mijn blog uit 2017: Op Zoek naar de Catacombenheiligen.


Corpus Corvus

De naam zegt het al: het lichaam van een kraai.

Dit was de eerste assemblage die ik maakte en ben pas echte vogelpoten gaan gebruiken vanaf het tweede exemplaar.

 

Alle schedels en 'knekels' en poten verzamel ik zelf. Ik vind ze in de natuur of in en om het huis en heb altijd een plastic zak, handschoenen, een schaar en nijptang bij me. Het proces van schoonmaken en verwerken is een speciale bezigheid. Mijn allereerste spreekbeurt op de lagere school ging over niets anders dan schedels en skeletjes zoeken en ik had destijds al een aardige verzameling op mijn tafeltje liggen. 


La Madonna Azzurra

Oftewel: de Blauwe Madonna

Om binnen het thema van de catacombenheiligen te blijven, zijn de eerste reeks van 5 geïnspireerd op heiligen.

De Madonna is gemaakt van een kraai, het kind van een mereltje.

 


Catharina et Donaldus Anatis

Oftewel:

niemand minder dan Katrien en Donald Duck.

Pas aan het einde van de 19e eeuw sloeg de twijfel toe of de namen wel echt toebehoorden aan de pontificaal uitgedoste skeletten in de vitrines. Zelf ben ik bijvoorbeeld 3 maal de heilige Valentijn tegen gekomen in mijn zoektocht in 2017.


La Papesse (Pauzin Johanna)

Een van mijn favoriete figuren: pauzin Johanna: de paus die na een val van een paard van een kind beviel en dus een vrouw bleek te zijn.

Het Vaticaan ontkent maar er zijn vele aanwijzingen in de vorm van tekeningen en legenden die het tegendeel bewijzen.

Een prachtige legende: er is en boek en een verfilming van het boek en zelf wijdde ik er een assemblage met hoofdstuk aan in mijn boek 'Vrouwen Bestempeld' 2014.

 

De pauzin heb ik gemaakt van een oud schedeltje van een wulp, haar baby'tje van een musje.


Sanctus Catharina cum Rotam (2020)

Catharina van Alexandrië oftewel Catharina van het Wiel. (3e eeuw na Chr.)

Evenals bijna alle vrouwelijke heiligen werd ze gedwongen te trouwen met een heiden maar verzette zich omdat ze haar leven aan Christus wilde wijden. Ze stierf eveneens de marteldood en een van de martelwerktuigen was een rad met vier wielen waarmee ze verscheurt zou moeten worden, maar dankzij een troep engelen wist ze dat te voorkomen. Ze stierf uiteindelijk aan onthoofding, vandaar dat ze ook vaak met een zwaard wordt afgebeeld.

 

 

 


De Gans met de Gouden Eieren   (2021)

Een fabel van Aesopus over hebzucht en ongeduld:

Op een dag ziet een arme boer plotseling een schitterend gouden ei liggen in het nest van zijn lievelingsgans. Aanvankelijk denkt hij dat het niet echt is, maar het ei is echt van zuiver goud!  Zijn verbazing wordt alleen maar groter wanneer hij de volgende dag dezelfde ontdekking doet. Elke dag weer rent hij, zodra hij wakker wordt, naar het nest en steeds weer vindt hij een gouden ei. Hij wordt enorm rijk. Maar niet alleen zijn rijkdom, ook zijn hebzucht en ongeduld worden groter…..

Het valt hem steeds zwaarder om de volgende dag af te wachten en uiteindelijk besluit hij de gans te slachten om de eieren er allemaal tegelijk uit te halen. Maar als hij het arme dier opensnijdt is er geen gouden ei te bespeuren. En vanaf nu zal hij er ook nooit meer een aantreffen. 


De Gans met de Lege Dop  (2021)

Het resultaat van hebzucht en ongeduld


Appolonia de Tandenfee  (2021)

Verwijzing naar de heilige Appolonia, die leefde in de 3e eeuw. Volgens de legende werd ze tijdens de christenvervolgingen gevangen genomen omdat ze haar geloof niet wilde afzweren. Ze werd gefolterd waarbij al haar tanden werden getrokken. Ze wordt vaak afgebeeld met een tang in de hand met daarin een tand of kies. Patrones van tandartsen en aangeroepen bij kiespijn.


Lucia en de Rode Draadjes (2021)
Gebaseerd op de legende van de heilige Lucia van Syracuse. Omdat zij al haar bezittingen weg had gegeven aan de armen nadat ze van een oogziekte genas na een bezoek aan het graf van St. Agatha, klaagde haar heidens bruidegom haar aan vanwege haar geloof. Ze werd veroordeeld om als prostituee te gaan werken in een bordeel en daarna tot de brandstapel, maar ze was niet van haar plaats te bewegen. Uiteindelijk werd een zwaard in haar keel gestoken en dit werd haar fataal.

Zij wordt vaak afgebeeld met een schaal waarop twee ogen liggen, om gevrijwaard te blijven van opdringerige jongemannen die haar godsdienst en haar persoon niet zouden respecteren, zou zij zichzelf de ogen hebben uitgestoken…
De rode draadjes in haar linkerhand staan voor het St. Luciadraadje:  een rood zijden, ongeveer 6 centimeter lang draadje. Bij een bloeding werd het draadje vroeger ter genezing in een knoopsgat gedragen of op de kleding gespeld, maar tegenwoordig wordt het veelal in de portemonnee meegenomen. Het gehele jaar door is het draadje bij de pastoor verkrijgbaar, of op de Luciafeestdag in de kapel van deSt. Luciakerk in Steensel.